İddianame Nedir?

İddianame Nedir?

Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, görevli ve yetkili mahkemeye hitaben bir iddianame düzenler. Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelenir. Bu inceleme sonucunda ya iddianame kabul edilerek şüpheli hakkında kamu davası açılır ya da iddianame iade edilir.

Mahkemenin iddianameyi kabul etmesi halinde kişi hakkında kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar. Düzenlenen iddianamede, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (“CMK”) belirtilen şartların bulunmaması halinde, iddianameyi inceleyen mahkeme iddianameyi iade eder.

İddianamede Bulunması Gereken Unsurlar

İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır. İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür. İddianamenin sonuç kısmında, işlenen suç dolayısıyla ilgili kanunda öngörülen ceza ve güvenlik tedbirlerinden hangilerine hükmedilmesinin istendiği; suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında uygulanabilecek olan güvenlik tedbiri açıkça belirtilir.

CMK md. 170/3 uyarınca, iddianamede aşağıdakilerin bulunması gerekmektedir.

  • Şüphelinin kimliği,
  • Müdafii,
  • Maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliği,
  • Mağdurun veya suçtan zarar görenin vekili veya kanunî temsilcisi,
  • Açıklanmasında sakınca bulunmaması halinde ihbarda bulunan kişinin kimliği,
  • Şikâyette bulunan kişinin kimliği,
  • Şikâyetin yapıldığı tarih,
  • Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri,
  • Yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,
  • Suçun delilleri,
  • Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutuklanmış ise, gözaltına alma ve tutuklama tarihleri ile bunların süreleri,

İddianame İadesi ve Şartları

Mahkeme, soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde iddianamenin iadesine ya da kabulüne ilişkin bir karar vermezse, iddianame kabul edilmiş sayılır.

Mahkeme on beş gün içerisinde yaptığı incelemeden sonra aşağıda belirttiğimiz eksikliklerin bulunması halinde, bu eksik ve hatalı noktaları belirtmek suretiyle iddianamenin iadesine karar verir.

  • Yukarıda da belirttiğimiz CMK md. 170/3’de belirtilen hususların bulunmaması
  • Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmamış olması
  • Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde iddianamenin, önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenmesi
  • Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda iddianamenin, izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenmesi

Suçun hukuki nitelendirmesinin yanlış olması sebebiyle iddianame iade edilemez.

İddianamenin İade Edilmesinden Sonra Ne Yapılır?

İddianamenin iadesi kararına Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.